Transparency International tomonidan e’lon qilingan Global korrupsiya barometri — bu korrupsiyaga oid jamoatchilik fikrini o‘lchovchi dunyodagi eng yirik so‘rovnoma bo‘lib, 107 ta mamlakatda taxminan 114 000 kishi bilan o‘tkaziladi.
“2013-yilda pora berdingizmi?”
107 ta mamlakatda odamlar so‘rovga jalb qilingan: ular o‘tgan yil davomida jamoat organiga pora bergan-bermagani so‘ralgan; lekin ayrim mamlakatlarda (masalan, Albaniya, Ozarbayjon, Braziliya, Burundi, Fiji, Fransiya, Germaniya, Livan, Lyuksemburg, Malavi, Rossiya va Zambiya) ma’lumotlarning ishonchliligi va aniqligi borasida xavotirlar bo‘lganligi sababli, ma’lum savollarga berilgan javoblar istisno qilingan. Har bir mamlakat uchun xato chegarasi odatda ±3%; namunaviy hajmi odatda 1 000 kishi. To‘rt mamlakat — Kipr, Lyuksemburg, Vanuatu va Salomon orollari — uchun namunaviy hajm 500 kishi va xato chegarasi ±4%.
Bu so‘rovnoma bilan Korrupsiyani idrodk etish indeksi (CPI) o‘rtasida muhim farq bor: CPI ekspert fikriga asoslangan “korrupsiyani idrok etish” ko‘rsatkichi, Global korrupsiya barometri esa bevosita fuqarolarga savol berish usulini qo‘llaydi. CPI ko‘p tanqidga uchragan. Masalan, 2013-yilda Alex Cobham tomonidan e’lon qilingan maqolada shunday qayd etilgan: “Indeks elita xatosi bilan buzilgan idrokni o‘z ichiga oladi, bu esa noto‘g‘ri siyosiy choralarni rag‘batlantirishga olib kelishi mumkin”.